Πέμπτη, 19 Ιουνίου 2008

Υπερθέρμανση του πλανήτη











Τελευταία, όλο και περισσότερο, γίνεται λόγος για τους άμεσους κινδύνους εξαιτίας της υπερθέρμανσης του πλανήτη που κατοικούμε. Το
Φαινόμενο του θερμοκηπίου έγινε παγκόσμιο ζήτημα όχι μόνο για τις κυβερνήσεις των χωρών, αλλά για την παγκόσμια κοινότητα, για τους πολίτες του κόσμου και όχι μόνο για τους ακτιβιστές. Όλοι πλέον αντιλαμβάνονται πως αν δεν σκύψουν πάνω στο πρόβλημα, αν δεν απαιτήσουν και δε συνδράμουν για να βρεθεί λύση τώρα, ίσως αύριο να είναι αργά. Ειδικοί επιστήμονες που μελετούν το φαινόμενο κι αναζητούν τρόπους αντιμετώπισης, διαπίστωσαν πως θα καταφέρουμε να μειώσουμε την υπερθέρμανση αντανακλώντας τοπ ηλιακό φως πίσω στο διάστημα με τη βοήθεια γιγαντιαίων καθρεφτών. Με δεδομένο ότι τα μόρια του αέρα, τα σύννεφα και η επιφάνεια της γης αντανακλούν με φυσικό τρόπο περίπου το 30% της εισερχόμενης ηλιακής ενέργειας, προτείνουν την περαιτέρω αύξηση του παραπάνω ποσοστού αντανάκλασης με την κατασκευή γιγαντιαίων καθρεφτών στο διάστημα ή με την τοποθέτηση μιας αντανακλαστικής ταινίας στις ερήμους. Κάποιοι άλλοι επιστήμονες και πάντα προς την κατεύθυνση αντιμετώπισης του προβλήματος της υπερθέρμανσης, προτείνουν την κατασκευή τεράστιων πλωτών λευκών νησίδων στους ωκεανούς για την αύξηση της αντανάκλασης. Πολλές κυβερνήσεις αποδέχθηκαν με ικανοποίηση αυτές τις προτάσεις και τις υιοθέτησαν ως έκτακτα μέτρα για τις περιπτώσεις εκείνες που δεν θα είναι επαρκής η μείωση της εκπομπής των αερίων που προκαλούν το φαινόμενο του θερμοκηπίου ακόμα και μετά την επιβολή δραστικών κυβερνητικών μέτρων.

Τετάρτη, 18 Ιουνίου 2008

Πυρηνική ενέργεια


Η τραγωδία του Τσερνομπίλ (1986) σχεδόν ξεχάστηκε. Σε παγκόσμιο επίπεδο αρχίζει να αναζωπυρώνεται και πάλι το ενδιαφέρον για την πυρηνική ενέργεια. Προτείνεται ως λύση για άφθονη ενέργεια, χωρίς καυσαέρια, παρά το ρίσκο ραδιενεργού μόλυνσης, το οποίο θα παραμείνει για χιλιετίες. Τα πυρηνικά εργοτάξια προσφέρουν μεγάλη ισχύ χωρίς να απαιτούν απέραντες εγκαταστάσεις όπως τα αιολικά και ηλιακά πάρκα. Εκπέμπουν ελάχιστο διοξείδιο του άνθρακα και το υλικό με το οποίο λειτουργούν δεν κινδυνεύει να εξαντληθεί τις επόμενες δεκαετίες, όπως τα ορυκτά καύσιμα. Για τις κυβερνήσεις, αυτά τα πλεονεκτήματα, όπως και οι οικονομικές παράμετροι του θέματος, συγκρίνονται με άλλες τεχνολογίες χαμηλού άνθρακα και μπαίνουν στη ζυγαριά μαζί με το δυνητικό κίνδυνο ραδιενεργού διαρροής. Παρά το ρίσκο, λοιπόν, η πυρηνική ενέργεια φαίνεται όλο και πιο θεληματική για τις χώρες του αναπτυσσόμενου κόσμου, όπου η κατανάλωση ενέργειας αυξάνεται με αστρονομικούς ρυθμούς. Η ενεργειακή πολιτική της Κίνας περιλαμβάνει δεκάδες νέους αντιδραστήρες τα επόμενα 15 χρόνια, ενώ προγράμματα πυρηνικής ενέργειας υλοποιούνται τόσο στην Ινδία όσο και στη Ν. Κορέα. Η Ρωσία, επίσης, έχει ήδη ξεκινήσει πρόγραμμα κατασκευής πλωτών πυρηνικών αντιδραστήρων για τις αγορές των μικρών και λιγότερο αναπτυγμένων χωρών. Στη γειτονιά μας, η Βουλγαρία ξεκινά την κατασκευή και δεύτερου πυρηνικού σταθμού, η Τουρκία έχει αποφασίσει την κατασκευή τουλάχιστον μιας μονάδας, η Αλβανία ανακοίνωσε τα δικά της σχέδια τον Οκτώβριο και προς την ίδια επιλογή στέφεται η Αίγυπτος. Αλλά και στην Ευρώπη βορειότερα, η κατάσταση επιταχύνεται. Γαλλία, Βρετανία και Φινλανδία θα κατασκευάσουν νέους σταθμούς, ενώ η Γερμανία το σκέφτεται.
Τελικά που θα οδηγηθούμε ; Κι αν η διαφαινόμενη έξαρση των σεισμών επεκταθεί σε πυρηνικές περιοχές κι αρχίσουν οι διαρροές, τι μπορεί να συμβεί ; Τα εκατομμύρια λίτρα πυρηνικών αποβλήτων έχουν ήδη μολύνει τον υδροφόρο ορίζοντα επικίνδυνα, τι θα γίνει σε λίγο ; Αν συμβεί ένα ακόμα ραδιολογικό ή χημικό ατύχημα, ποιος θα το πληρώσει το τίμημα, και πόσο ακριβό θα είναι ;

Τρίτη, 17 Ιουνίου 2008

Το βιοντίζελ και η πεινασμένη ανθρωπότητα

Το περιβόητο βιοντίζελ, ως γνωστόν, παράγεται από την επεξεργασία ελαιούχων σπόρων και φυτών. Η αρχή παραγωγής του έγινε στο ξεκίνημα της δεκαετίας του 80 στη Ν. Αφρική. Το 1990 ξεκίνησε η εμπορευματοποίησή του και από το 1991 το πρώτο βιοντίζελ έγινε ευρέως αποδεκτό, εξασφαλίζοντας υψηλή ποιότητα καυσίμου, αφού δεν είναι τοξικό, δεν περιέχει αρωματικές ενώσεις, είναι εύκολα βιοδιασπώμενο και συγκρινόμενο με το πετρέλαιο, έχει χαμηλότερες εκπομπές σωματιδίων, μονοξειδίου του άνθρακα και υδρογονανθράκων. Στην Ευρώπη οι χώρες μεγαλύτερης παραγωγής είναι η Αυστρία και η Γερμανία. Το βιοντίζελ στη Γερμανία χρησιμοποιείται αυτούσιο ως καύσιμο ενώ στην Ελλάδα, πωλείται στα Ε.Π (ελληνικά πετρέλαια) προκειμένου να προστεθεί στο συμβατικό ντίζελ. Σήμερα το 73% της ποσότητας βιοντίζελ διακινείται από τα ΕΛ. ΠΕ και το υπόλοιπο από την Motor oil. Η ανάπτυξη παραγωγής βιοκαυσίμων έχει μόνον ευεργετήματα για τους αγρότες, γιατί η συνεχής καλλιέργεια των αγρών με την ίδια καλλιέργεια (σιτηρά) κουράζει το έδαφος και μειώνει σημαντικά την απόδοση. Επίσης το βιοντίζελ αποτελεί σοβαρή εναλλακτική πρόταση για την αντιμετώπιση του προβλήματος της διαφαινόμενης εξάντλησης πετρελαίου. Όμως οι κραδασμοί που δημιουργούνται απ΄το ξεκίνημα ακόμα της παραγωγής των βιοκαυσίμων, είναι σοβαροί και φέρνουν στην επιφάνεια συνειδησιακά διλλήματα για όσους ακόμα εξακολουθούν να ενδιαφέρονται για τη λιμοκτονούσα πλειοψηφία της ανθρωπότητας. Οι επικριτές υποστηρίζουν πως η καλλιέργεια ενεργειακών φυτών είναι η σημαντικότερη αιτία για την αλματώδη αύξηση της τιμής των σιτηρών και γενικά των τροφίμων, αφού οι επιδοτήσεις των βιοκαλλιεργειών οδήγησαν στην εγκατάλειψη καλλιεργειών για την παραγωγή τροφίμων, σ΄έναν κόσμο που τα 2/3 των ανθρώπων πεινούν ή υποσιτίζονται! Η ανθρωπότητα και πάλι μπροστά σε ανθρωπιστικά διλλήματα επιτέλους! Και για να μην ξεχνιόμαστε, στην Ελλάδα ήδη λειτουργούν δέκα επιχειρήσεις παραγωγής βιοντίζελ……

Κυριακή, 15 Ιουνίου 2008

Βιοκαύσιμα, λύση ή εγκληματική ενέργεια;

Το «βιοντίζελ» για πολλούς αποτελεί την πανάκεια για την αντιμετώπιση του σοβαρού προβλήματος της κλιματικής αλλαγής. Είναι όμως έτσι; Ή μήπως στα ήδη προβλήματα προσθέτουμε κι άλλα; Το πολλά υποσχόμενο αυτό βιοκαύσιμο, παραπλήσιο και άριστο υποκατάστατο του συμβατικού ντίζελ, προέρχεται από τα φυτικά έλαια και τα ζωικά λίπη. Είναι γεγονός πως τα τελευταία εκατό χρόνια έχουμε εξαντλήσει περισσότερα από τα μισά αποθέματα πετρελαίου και αν συνεχιστούν οι σημερινοί ρυθμοί κατανάλωσης και άντλησης στα επόμενα πενήντα θα εξαντλήσουμε και τα υπόλοιπα αποθέματα. Άρα, είναι επιτακτική ανάγκη να στραφούμε σε ανανεώσιμες πηγές ενέργειας (πυρηνική, ηλιακή, αιολική, βιοκαύσιμα).Το βιοντίζελ παράγεται από της επεξεργασία των ελαιούχων σπόρων φυτών, όπως της ελαιοκράμβης, της σόγιας, του ηλίανθου, τα αγριαγκινάρας κ.α. Η Ε.Ε υιοθέτησε την κοινοτική οδηγία που προβλέπει ‘ότι μέχρι το τέλος του 2010, το 5,75% του συνόλου των καυσίμων που χρησιμοποιούνται στα κράτη – μέλη για την κίνηση των οχημάτων θα πρέπει να προέρχονται από τα βιοκαύσιμα και από το 2011, το ποσοστό θα ανεβαίνει.Στην Ελλάδα ήδη λειτουργούν δέκα επιχειρήσεις (Ξάνθη, Πάτρα, Κιλκίς, Βόλος, Σέρρες, Λάκκωμα Χαλκιδικής). Όμως ο ειδικός σύμβουλος του Ο.Η.Ε χαρακτηρίζει την παρασκευή βιοκαυσίμων έγκλημα κατά της ανθρωπότητας; Ο Ζαν Ζιγκλέρ (ειδικός σύμβουλος για το δικαίωμα διατροφής) ισχυρίζεται πως η θεαματική άνοδος των τιμών στα τρόφιμα προκάλεσαν τις εξεγέρσεις κατά της πείνας στις αναπτυσσόμενες χώρες. Η άνοδος στα τρόφιμα σύμφωνα με τα στοιχεία του Ο.Η.Ε έφτασε στα 57% επειδή επιδοτούνται οι καλλιέργειες για βιοκαύσιμα και επειδή επιδοτούνται οι καλλιέργειες για βιοκαύσιμα και εγκαταλείπονται αυτές για την παραγωγή τροφίμων.

Παρασκευή, 13 Ιουνίου 2008

Το περιβάλλον σε κίνδυνο

Στη φετινή Παγκόσμια Ημέρα Περιβάλλοντος, ο Γενικός Γραμματέας του Ο.Η.Ε μεταξύ των άλλων τόνισε πως πρέπει να απεξαρτηθούμε από τον άνθρακα, γιατί όπως είπε: «η εξάρτηση είναι φοβερό πράγμα. Μας φθείρει, μας εξουσιάζει, μας κάνει να μη βλέπουμε την αλήθεια» . Οι κυβερνήσεις οφείλουν να επενδύσουν στον ήλιο, τον άνεμο και τα κύματα. Κι αν το κάρβουνο και άλλες ρυπογόνες μορφές άνθρακα είναι ίσως η μόνη βιώσιμη λύση για πολλές φτωχές χώρες, οι οποίες εξάλλου θα πληγούν χειρότερα, στις αναπτυγμένες χώρες η τεχνολογία υπάρχει ώστε να χρησιμοποιηθεί η ανανεώσιμη ενέργεια του αέρα, του ήλιου και των κυμάτων. Η αρχή, όμως, μπορεί να γίνει και στο σπίτι. Οι πολίτες, παντού στον κόσμο πρέπει να συμβάλλουν στην όλη προσπάθεια εξοικονόμησης ενέργειας, με την αποφυγή της άσκοπης χρήσης στην καθημερινότητά τους και την υποστήριξη των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας. Τα συμπεράσματα και οι εκτιμήσεις 3.000 ειδικών που εργάστηκαν για την τελευταία έκθεση της αρμόδιας επιτροπής του Ο.Η.Ε (IPCC), η ζέστη στον πλανήτη θα ανέβει από 1,1 έως 6,4 βαθμούς κελσίου, ως το 2100, με πιθανότερη μία άνοδο κατά 1,8 έως 4 βαθμούς, ανάλογα με τα μέτρα που θα ληφθούν. Η στάθμη των ωκεανών θα ανέβει ως το τέλος του αιώνα κατά 18 έως 59 εκατοστά, αλλά η άνοδος θα μπορούσε να είναι μεγαλύτερη σε περίπτωση που λιώσει το κάλυμμα πάγου στην Ανταρκτική και τη Γροιλανδία. Τις επόμενες δεκαετίες η Αρκτική θα γίνεται έρημη θάλασσα τα καλοκαίρια αφού δε θα υπάρχει πάγος. Η επιτροπή ζήτησε μείωση στις ετήσιες εκπομπές διοξειδίου του άνθρακα από 50 έως 85% μέχρι το 2050. Το Πρωτόκολλο του Κιότο, η πρώτη διεθνής συμφωνία για την κλιματική αλλαγή, εφαρμόζεται χωρίς τη συμμετοχή των ΗΠΑ, ως το 2012 με στόχο μείωση γύρω στο 5%. Ο επόμενος στόχος, με τη συμμετοχή και των αναδυόμενων οικονομιών, θα πρέπει να έχει συμφωνηθεί έως τη Σύνοδο της Κοπεγχάγης το 2009. Η Ε.Ε θέτει ως βάση το 20%, αλλά οι ΗΠΑ δεν δίνουν δεσμεύσεις.

Πέμπτη, 15 Μαΐου 2008

Ρύπανση του περιβάλλοντος

Ο όρος ρύπανση του περιβάλλοντος συνοδεύει την ανθρωπότητα από τότε που οι άνθρωποι, αφού κατάφεραν να αφήσουν τη νομαδική ζωή, ομαδοποιήθηκαν και παρέμειναν για μεγάλα χρονικά διαστήματα σε συγκεκριμένο τόπο. Η ρύπανση όμως εκείνη δεν αποτελούσε σοβαρό πρόβλημα, όσο υπήρχε αρκετός διαθέσιμος χώρος για κάθε άτομο και κάθε ομάδα. Οι πρώτοι κίνδυνοι εμφανίστηκαν στις πρώτες πόλεις της αρχαίας εποχής και δημιουργήθηκαν από τα αστικά απόβλητα της εποχής και από τα υλικά σε κατάσταση αποσύνθεσης, που ήταν νοσογόνες εστίες για τους κατοίκους. Στην εποχή του Μεσαίωνα έχουμε αποδεκατισμό πληθυσμών εξαιτίας επιδημιών, που ευνοήθηκαν από τις ανθυγιεινές αστικές συνθήκες. Τον 19ο αιώνα, η ρύπανση του αέρα και των υδάτων, καθώς και η συσσώρευση στερεών αποβλήτων συνιστούσαν προβλήματα λίγων μόνο μεγάλων πόλεων. Με την πρόοδο, όμως, της τεχνολογίας, την εξάπλωση της εκβιομηχάνισης και τη συνακόλουθη αύξηση των ανθρώπινων πληθυσμών σε πρωτοφανή επίπεδα, η ρύπανση έγινε παγκόσμιο πλέον πρόβλημα. Τι εννοούμε με τη ρύπανση; Την είσοδο κάθε ουσίας ή ενέργειας ( θερμότητας, ήχου, ραδιενέργειας κ.λ.π ) στο περιβάλλον με ρυθμό ταχύτερο απ΄ότι αυτό μπορεί να την αφομοιώσει ( με διασπορά, αποικοδόμηση, ανακύκλωση ή αποθήκευση υπό αβλαβή μορφή ). Το πρόβλημα της ρύπανσης του περιβάλλοντος μπορούμε να το δούμε και να το εξετάσουμε σε τρεις άξονες, ανάλογα με τους διαφόρους τύπους ρύπανσης. Την ατμοσφαιρική, τη ρύπανση των υδάτων και τη ρύπανση του εδάφους. Σήμερα και μόνο η βιομηχανία είναι πρωτογενώς υπεύθυνη για το 65% της ρύπανσης των επιφανειακών υδάτων, το 85% της εκπομπής σκόνης και διοξειδίου του θείου, το 50% των εκπομπών οξειδίων του αζώτου και στερεών αποβλήτων.

Δευτέρα, 12 Μαΐου 2008

Το σιωπηλό τσουνάμι του λιμού

Το τσουνάμι του 2004 στον Ινδικό Ωκεανό στοίχισε στην ανθρωπότητα το θάνατο 220.000 ανθρώπων περίπου, σε 12 χώρες. Αυτό θα φαντάζει ελάχιστο τίμημα για τον κόσμο εάν επαληθευτούν οι ζοφερές προβλέψεις των ειδικών για την επέλαση του λεγόμενου «σιωπηλού τσουνάμι του λιμού». Η διευθύντρια του Παγκόσμιου Επισιτιστικού Προγράμματος Ζοζέτ Σιράν θεωρεί ότι η ανοδική τάση των τιμών σε όλα τα είδη διατροφής αποτελεί ορατή πλέον πρόκληση που απειλεί να βυθίσει στην πείνα δεκάδες εκατομμύρια ανθρώπων στον κόσμο. Επισήμανε πως αυτό είναι το νέο πρόσωπο της πείνας, αφού εκατομμύρια άνθρωποι που πριν από έξι μήνες δεν βρίσκονταν στην κατηγορία των εχόντων επείγουσες ανάγκες έχουν πλέον συμπεριληφθεί σ΄αυτήν. Το Π.Ε.Π επισημαίνει ότι οι εκτιμήσεις του επιβεβαιώνουν τα συμπεράσματα της παγκόσμιας Τράπεζας, που θεωρεί ότι ο διπλασιασμός των τιμών των ειδών διατροφής τα τρία τελευταία χρόνια απειλεί να επιτείνει τη φτώχεια 100 εκατομμυρίων Αφρικανών των φτωχότερων χωρών. Για την αντιμετώπιση της εκτόξευσης των τιμών των γεωργικών προϊόντων η παγκόσμια τράπεζα ζήτησε κατά τη διάρκεια της εαρινής της διάσκεψης στις 12 και 13 Απριλίου στην Ουάσιγκτον, συντονισμένες και πολυμερείς προσπάθειες σε διεθνές επίπεδο. Η Ζοζέτ Σιράν απευθύνει έκκληση για την ανάληψη από τη διεθνή κοινότητα δράσης σε υψηλό επίπεδο και σε ευρεία κλίμακα με στόχο την παρουσίαση λύσεων για την παρούσα κρίση, αλλά και σε μακροπρόθεσμο επίπεδο.